Karabük'ün Saklı Hazinesi Hadriana Antik Kenti: Neden Ziyaret Etmelisiniz?

Hadriana Antik Kenti Karabük denildiğinde akla gelen ilk şey, şehrin en önemli arkeolojik alanlarından birinin hâlâ büyük ölçüde toprak altında bekliyor olmasıdır. Resmi adıyla Paphlagonia Hadrianoupolis'i olarak bilinen bu yerleşim, Karabük'ün Eskipazar ilçesinde yer alır ve Roma İmparatoru Hadrianus onuruna adlandırılmıştır. Mozaikleriyle dünya çapında dikkat çeken kent, "Karadeniz'in Zeugması" olarak anılır. Bu yazıda Hadriana Antik Kenti Karabük bağlamında neden bu kadar önemli olduğunu, ortaya çıkarılan buluntuları ve bu kenti neden ziyaret etmeniz gerektiğini ele alıyoruz.

Hadriana Antik Kenti Karabük İçin Neden Bu Kadar Önemli?

Hadriana Antik Kenti Karabük'ün Tarihindeki Yeri

Karabük denildiğinde çoğu kişinin aklına demir-çelik sanayi veya Safranbolu'nun tarihi evleri gelir. Ancak ilin Eskipazar ilçesindeki Hadriana Antik Kenti, Karabük'ün tarihini binlerce yıl geriye taşıyan bir varlıktır. Yapılan araştırmalar kentin 5500 yıllık bir geçmişe sahip olduğunu, neolitik dönem buluntularıyla bu tarihin daha da eskilere uzanabileceğini göstermektedir.

Roma'nın bölgede kurduğu en büyük yerleşim olan Hadriana, MÖ 1. yüzyıldan MS 8. yüzyıla kadar kesintisiz olarak iskân görmüştür. Kent, antik çağda Paflagonya, Bitinya ve Galatya bölgelerinin sınırında stratejik bir konumdaydı ve adına para basılan bir darphanesi bulunuyordu. MS 4-6. yüzyıllar arasında nüfusunun 50.000 kişiye ulaştığı tahmin edilmektedir. Bu veriler, Hadriana Antik Kenti Karabük için yalnızca bir turizm değeri değil, aynı zamanda ilin kültürel kimliğinin temel taşlarından biri olduğunu ortaya koyar.

Hadriana Antik Kenti Karabük Turizmine Katkısı

Hadriana Antik Kenti, Karabük'ün turizm haritasını genişleten en önemli unsurlardan biridir. Safranbolu zaten UNESCO Dünya Mirası Listesi'nde yer alarak her yıl binlerce ziyaretçi çekmektedir. Hadriana'nın ören yeri statüsüne kavuşması ve devam eden kazılarla yeni buluntuların ortaya çıkması, Karabük'ü yalnızca Osmanlı mimarisi değil Roma ve Bizans tarihi meraklıları için de bir cazibe merkezi haline getirmektedir. Yeni inşa edilen karşılama merkezi, kafeterya ve restoran gibi altyapı yatırımları, ziyaretçi deneyimini iyileştirmeye yönelik adımlardır. Eskipazar'ın Karabük merkeze 35, Safranbolu'ya ise 50 kilometre mesafede olması, antik kenti Batı Karadeniz turlarına entegre etmeyi kolaylaştırır.

Hadriana Antik Kenti Karabük Bölgesindeki Diğer Antik Kentlerle Karşılaştırması

Anadolu'da Roma dönemine ait pek çok antik kent bulunmasına rağmen Hadriana Antik Kenti Karabük'teki konumuyla kendine özgü bir yere sahiptir. Efes, Perge veya Zeugma gibi kentler daha geniş çapta bilinirken, Hadriana'nın mozaikleri dünyada başka hiçbir yerde görülmeyen özelliklere sahiptir. Özellikle Dört Nehir Kilisesi'ndeki cennet nehirlerinin insan figürleri olarak betimlendiği mozaikler, dünya arkeolojisinde tek örnek olarak kabul edilir. Bu durum, henüz tam anlamıyla keşfedilmemiş bir kentin sahip olduğu potansiyeli açıkça gösterir.

Hadriana Antik Kenti Karabük'te Ortaya Çıkarılan Buluntular

Hadriana Antik Kenti Karabük Kazılarında Bulunan Mozaikler

Hadriana Antik Kenti'ni arkeoloji dünyasında öne çıkaran en önemli unsur mozaikleridir. Kentte bugüne kadar üç kilisede ve bir saray kompleksinde mozaikler tespit edilmiştir. Dört Nehir Kilisesi'nin tabanında Eski Ahit'te geçen Nil, Havilah, Dicle ve Fırat nehirleri insan figürleri olarak betimlenmiştir. Bu kişileştirme tarzı dünyanın başka hiçbir yerinde görülmemiştir. Chora Kilisesi'nde at, fil, panter, geyik ve grifon gibi hayvan tasvirleri yer alır.

2025 yılı kazılarında İç Kale bölgesinde ortaya çıkarılan saray kompleksinin kabul salonunda ise MS 4. yüzyıla ait, Anadolu arkeolojisinde daha önce rastlanmamış motiflere sahip mozaikler bulunmuştur. Bu mozaiklerin merkezinde antitetik duruşla betimlenmiş iki tavus kuşu, Süleyman düğümleri ve sekiz kollu yıldız motifleri dikkat çeker. Mozaiklerin yüzde 80'i sağlam şekilde günümüze ulaşmıştır.

Hadriana Antik Kenti Karabük Kazılarında Bulunan Yapılar

Kazı çalışmaları kapsamında kentte birçok yapı gün yüzüne çıkarılmıştır. Bunlar arasında iki Roma hamamı, üç Erken Bizans kilisesi, bir saray kompleksi, tiyatro, surlar, kaya mezarları ve bir Geç Roma konutu sayılabilir. MS 2-4. yüzyıla tarihlenen kare planlı savunma yapısında ele geçen zırh, demir maske ve ok uçları, buranın askeri amaçlı kullanıldığını kanıtlamaktadır. Güney Nekropol alanında MS 2. yüzyıldan 7. yüzyıla kadar yapılmış 146 mezar tespit edilmiştir. Kentin Roma Kalesi duvarlarının bir kısmı ve kale kapısı sağlam şekilde günümüze ulaşmıştır.

Hadriana Antik Kenti Karabük'teki Önemli Dini Buluntular

Hadriana Antik Kenti Karabük kazılarında dini açıdan da çarpıcı keşifler yapılmıştır. 2022 yılında sağlık tanrısı Asklepios'a adanmış bir yazıt bulunmuş ve kentte Asklepios kültünün varlığı kesin olarak kanıtlanmıştır. 2024 yılında ise MS 5. yüzyıla ait bir amulet gün yüzüne çıkarılmıştır. Üzerinde Hz. Süleyman at üzerinde şeytanı mızraklarken betimlenmiş, arka yüzünde dört büyük meleğin adı yer almaktadır. Kazı Başkanı Doç. Dr. Ersin Çelikbaş, bu amuletin Anadolu arkeolojisinde benzeri olmayan bir eser olduğunu ve en yakın örneğinin yalnızca Kudüs'te bulunduğunu açıklamıştır. Bu buluntular, kentin Bizans döneminde önemli bir dini merkez ve hac yeri konumuna yükseldiğini doğrular.

Hadriana Antik Kenti Karabük Ziyaretinde Bilmeniz Gerekenler

Hadriana Antik Kenti Karabük'te Neden Ziyaret Edilmeli?

Hadriana Antik Kenti'ni ziyaret etmek için birçok neden vardır. İlk olarak kent, henüz kitlesel turizmin uğramadığı, sakin ve otantik bir keşif noktasıdır. İkinci olarak dünyada eşi benzeri olmayan mozaikler burada yer alır. Üçüncü olarak kazılar aktif şekilde devam ettiğinden her yıl yeni buluntular ortaya çıkmaktadır. Dördüncü olarak Safranbolu, Yenice ormanları ve Karabük merkezle birleştirilerek zengin bir gezi rotası oluşturulabilir. Beşinci olarak ise bölge, doğası ve temiz havasıyla şehir stresinden uzaklaşmak isteyenler için de cazip bir ortam sunar.

Hadriana Antik Kenti Karabük Ziyareti İçin Pratik Bilgiler

Antik kent, Eskipazar ilçe merkezine 3 kilometre uzaklıktadır. Özel araçla ulaşım en pratik yöntemdir. Karabük'ten yaklaşık 35 dakika, Safranbolu'dan ise 45-50 dakika sürer. Kazı çalışmaları Doç. Dr. Ersin Çelikbaş başkanlığında Kültür ve Turizm Bakanlığı'nın "Geleceğe Miras Projesi" kapsamında sürdürülmektedir. Ziyaret saatleri kazı takvimine bağlı olarak değişebilir. Bahar ve yaz ayları en uygun dönemdir. Alan engebeli olduğundan rahat ayakkabı ve yanınızda su bulundurmanız önerilir.

Hadriana Antik Kenti Karabük Gezisi İçin Konaklama Önerileri

Hadriana Antik Kenti Karabük gezisi için konaklama planlaması yaparken Eskipazar, Karabük merkez veya Safranbolu seçeneklerini değerlendirebilirsiniz. Antik kente en yakın konaklama noktalarından biri tercih edildiğinde hem ulaşım kolaylaşır hem de sabahın erken saatlerinde ziyaret imkânı doğar. Bölgede konaklayarak hem antik kenti hem Safranbolu'yu hem de Yenice ormanlarını kapsayan birkaç günlük bir rota oluşturmak mümkündür.